Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Mars Keşif Görevleri
Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Mars Express adlı yörünge aracı, Kızıl Gezegen’in yüzeyinde ilginç jeolojik oluşumları görüntüledi. Uzay aracı tarafından elde edilen son görüntülerde, çapraz şekilli yarıklar dikkat çekiyor. Bu doğal yapılar, Tantalus Fossae olarak bilinen devasa bir fay sisteminin parçası olarak tanımlanıyor. İlk bakışta, bu yarıklar sanki dev bir canavarın tırmalama izlerini andırıyormuş gibi görünüyor. Ancak, bu dikkat çekici oluşumların arkasında oldukça basit bir jeolojik süreç yatıyor.
Bu yarıkların oluşumu, yakındaki bir yanardağın patlaması sırasında gelişen doğal jeolojik aktivitelerle ilişkilendiriliyor. ESA, bu ilginç görüntülerle ilgili 28 Nisan tarihli blog yazısında, “İlk bakışta, bu özellikler birileri tırnaklarını Kızıl Gezegenin yüzeyinde gezdirmiş gibi görünüyor” ifadesini kullanarak dikkat çekti. Yazıda, “Tantalus Fossae, Mars üzerindeki belirgin bir özellik olarak o kadar dramatik bir oluşum değil ancak etkileyici bir görüntü sunuyor.” şeklinde devam edildi.
Uzay ajansı, bu oluk sisteminin Alba Mons adlı bir Mars yanardağının doğu kenarı boyunca uzandığını belirtiyor. “Fossa” terimi, sığ çökük alanlar için kullanılır ve bu durum Alba Mons’un zirvesinin yükselmesiyle meydana geldi. Yükselme süreci, çevresindeki yüzeyin bükülmesine ve kırılmasına yol açarak, geride bir dizi yarık bırakıyor. Bu yarıklar, yaklaşık 1.000 kilometre uzunluğunda ve 350 metre derinliğe kadar ulaşan ölçülere sahip.
ESA, “Aynı özellikler, Alba Mons’un batı tarafında da görülebilir ve bu durum, yanardağın etrafında tamamlanmamış bir halka oluşturur” diyerek, bu jeolojik oluşumların genişliğine dikkat çekiyor.
Mars Express yörünge aracı, 2003 yılında uzaya fırlatıldı ve Avrupa’nın Kızıl Gezegen’e yönelik ilk keşif misyonu olma özelliğini taşıyor. Bu araç, Mars atmosferini, iklimini incelemek ve su izlerini tespit etmek amacıyla çeşitli kamera sistemleri kullanıyor. ESA, bu yıl Mars’a ilk keşif aracını göndermeyi planlıyordu, ancak Rusya’nın Ukrayna’yı işgal etmesinin ardından fırlatma tarihinin en erken 2026’ya ertelendiği duyuruldu.
Ajanstan Jorge Vago tarafından yapılan açıklamalara göre, Rusya ile olan işbirliğinin sona ermesinin ardından ExoMars görevini sürdürmek için yoğun çaba harcanıyor. ESA, Mart ayında yaptığı açıklamada, görev için fırlatma aracı ve iniş platformu temin eden Rusya ile işbirliği yapmanın artık imkansız olduğunu belirtmişti.
Şu anda Mars yüzeyinde, üçü NASA ve biri Çin uzay ajansı tarafından işletilen toplam dört uzay aracı aktif olarak görev yapıyor.
