En Çok Hangi Kokuya Hayran Kalıyorsunuz?
En sevdiğiniz kokunun neden bu kadar etkileyici olduğunu hiç düşündünüz mü? Bilim insanları, bir koku molekülünün yapısının ve onu nasıl algıladığımızın, koku ile ilgili duygularımız üzerinde büyük bir etki yaptığını belirtiyorlar. Son zamanlarda yapılan yeni bir araştırma, neyin “iyi” veya “kötü” olarak algılandığına dair genel bir görüş birliğinin, kültürel geçmişimizle şekillendiğini ortaya koyuyor. Ancak, bu durumun karmaşık bir yapısı olduğunu da vurguluyor. Araştırmaya göre, kültürel geçmişin bir kokuya olan tercihimizde sanıldığından çok daha az rol oynadığı görülüyor.
Current Biology dergisinde yayımlanan bu ilginç çalışmanın baş yazarı, Karolinska Enstitüsü’nden klinik sinirbilim uzmanı Artin Arshamian, “Dünya genelinde farklı kültürler, çeşitli kokuları benzer bir biçimde değerlendiriyor ve koku tercihleri, kültürel unsurlardan ziyade kişisel deneyimlerle bağlantılıdır” şeklinde bir açıklamada bulunuyor. Araştırma, uluslararası bir katılımcı grubuyla gerçekleştirilmiş. Bu grup, fast food veya dünya mutfağı gibi kokularla daha önce tanışmamış, kendi kültürel sınırlarının dışına çıkmamış bireylerden oluşuyor.
Çalışmanın sonunda, evrensel olarak en çok beğenilen koku olarak vanilya ön plana çıkıyor. Bu durum, vanilyanın her bir katılımcı tarafından en sevilen koku olduğu anlamına gelmiyor; fakat sıralamada en üst konumda yer aldığını gösteriyor. Diğer yandan, en az beğenilen koku ise izovalerik asit olarak adlandırılan bir bileşen. Bu madde, soya sütü ve peynirde bulunuyor ve kendine özgü bir koku profili ile ayak kokusunu andırıyor.
Arshamian, “Artık moleküler yapının yönlendirdiği ve belirli bir kokunun neden sevildiğini veya sevilmediğini açıklayan evrensel bir koku algısı olduğunu biliyoruz” diyor ve ekliyor: “Bir sonraki aşama, bu bilgiyi belirli bir kokuyu algıladığımızda beynimizde neler olduğuyla ilişkilendirerek bunun nedenini incelemek olacak.”
