Yuri Gagarin ve Vladimir Komarov’un Trajik Hikayesi
12 Nisan 1961’de uzaya giden ilk insan olarak tarihe geçen Yuri Gagarin‘in öyküsünü çoğumuz biliyoruz. Ancak, Gagarin’in bu büyük başarısının ardından, Sovyet uzay programındaki kariyeri sona ermedi. 1967 yılında, meslektaşı ve yakın arkadaşı Vladimir Komarov, bir uzay görevine çıkması için çağrıldığında, bu durum trajik bir sona doğru giden bir yolculuğun başlangıcını oluşturdu.
O yıl, Sovyetler Birliği 50. yıl dönümünü kutlamaya hazırlanıyordu ve bu kutlama için sıradan bir etkinlik yeterli olmayacaktı. Plan, yörüngeye iki uzay aracı göndermekti. İlk olarak Soyuz 1 fırlatılacak, ardından Soyuz 2‘nin gelişini beklemek için bir gün süre tanınacaktı. Bu iki uzay aracı buluşacak ve Komarov, kendi aracından Soyuz 2’ye geçerek tarihi bir uzay yürüyüşü gerçekleştirecekti.
Ancak, fırlatmadan aylar önce, bu planın kötü gideceğine dair uyarılar ortaya çıkmaya başladı. Uzay aracı incelendiğinde 200’den fazla yapısal sorun olduğu tespit edildi. 10 sayfadan oluşan bir rapor hazırlandı ve bu raporda arızaların detayları belirtildi. Fakat, hiç kimse bu raporu Leonid Brejnev gibi yüksek bir yetkiliye sunma cesaretini gösteremedi. Çünkü Brejnev, bu görevi son derece önemli buluyordu ve yaşanabilecek olumsuzlukları dile getirmek, dönemin siyasi atmosferinde oldukça zor bir durumdu.
Gagarin’in raporu, KGB’deki bir arkadaşına teslim edildi, ancak bu kişi uzay programıyla ilgili kimseyle konuşmak zorundaydı. Yani, bu kritik rapor bir nevi “kayboldu.” Bu durumda, kozmonotlar için, ölüme yol açabilecek bu tehlikeli yolculuğa çıkmaktan başka çare kalmamıştı. Komarov’un arkadaşları, onu görevi reddetmeye ikna etmeye çalıştı, ancak Komarov, eğer bunu yaparsa Gagarin’in yerini alacağını biliyordu. Gagarin de görevden çekilmek istemeyecek biriydi. Sonuç olarak, Komarov, ölümü göze almasına rağmen, bu görevden çekilmeyi reddetti.
Bunun yerine, Komarov, kendisini bu duruma sokan kişilere küçük bir intikam alma planı yaptı. Söylenene göre, eğer bir şeyler ters giderse, cenaze töreninde tabutunun açık olmasını vasiyet etti. Fırlatma günü geldiğinde, Gagarin, olağan prosedürleri aşarak Komarov ile görüşmek için fırlatma rampasına inmeden önce bir basınç giysisi testi talep etti. Bu, fırlatmayı iptal ettirmek için bir girişim olabilirdi, fakat bu plan da sonuç vermedi.
Nihayetinde Komarov fırlatıldı ve uzay aracının içinde yörüngeye doğru ilerledi. Ancak uzaya ulaştığında, güneş panellerinden biri açılmadı, bu da aracın güç kaynağını ciddi şekilde etkiledi. Uzay ajansı ona acil iniş emri verdi, fakat iş işten geçmişti. Kapsül kontrolsüz bir şekilde dönmeye başladı ve inişi kontrol etmenin hiçbir yolu kalmamıştı. Sonuçta, Sovyetler Birliği, 50. yıl dönümünü bir cenaze töreni ile kutlamak zorunda kaldı. Üstelik, Komarov’un kömürleşmiş cesedi herkesin görebileceği şekilde sergilendi.
Vladimir Komarov, uzay görevinde hayatını kaybeden ilk insan olarak tarihe geçti. Resmi olmayan inanca göre, o, öleceğini bile bile uzaya gitmeyi kabul eden ilk kişi oldu. Bu trajik olay, uzay yolculuğunun getirdiği riskleri ve insan hayatının ne kadar değerli olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
