Kepler-1658b: Yıldızına Spiral Çizen Ötegezegen
Astronomlar, ilk defa yaşlı bir yıldızına doğru spiral çizerken gözlemlenen ve sonunda kozmik bir çarpışma ile yok olma riski taşıyan bir ötegezegen keşfettiklerini duyurdu. Bu ilginç gezegen, aslında NASA’nın Kepler Uzay Teleskobu tarafından tespit edilen ilk ötegezegen adayı olarak zaten biliniyordu. Kepler-1658b, 2009 yılında Kepler verileri aracılığıyla tanımlandı; ancak, varlığının resmi olarak doğrulanması tam on yıl sürdü.
Bugün, neredeyse altı Jüpiter büyüklüğünde olan bu dev gezegenin, başlangıçta düşünüldüğünden çok daha az bir zamanı kalmış olabileceği ortaya kondu. Harvard ve Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden Shreyas Vissapragada, Pazartesi günü The Astrophysical Journal Letters‘da yayınlanan yeni çalışmanın baş yazarı olarak şu açıklamalarda bulundu: “Daha önce ötegezegenlerin yıldızlarına doğru spiral hareket ettiğine dair kanıtlar bulmuştuk; fakat evrimleşmiş bir yıldızın etrafında böyle bir gezegen gözlemlemek hiç gerçekleşmemişti.” Vissapragada, ayrıca şunları ekledi: “Teori, evrimleşmiş yıldızların gezegenlerinin yörüngelerinden enerji çekme konusunda son derece etkili olduğunu öngörüyor ve artık bu teorileri gözlemlerle test edebilme fırsatına sahibiz.”
Kepler tarafından tespit edilen ilk ötegezegenin, yıldızına yakın bir yörüngede dönen bir gaz devi olması elbette tesadüf değil. Bu tür gezegenler, Sıcak Jüpiterler olarak bilinir ve büyük boyutları ile ana yıldızlarına olan yakınlıkları sayesinde daha kolay tespit edilebilirler. Kepler-1658b, Kepler 1658 yıldızına, Merkür’ün Güneş’e olan mesafesinden daha yakın bir yörüngede dönüyor ve yıldızın etrafında tam bir turunu her 3,85 günde bir tamamlıyor.
Ancak araştırmacılar, gezegenin yörünge periyodunun her yıl 131 milisaniye azaldığını tespit etti. Bu durum, gezegenin yıldızına ve kendi sonuna doğru yavaşça yaklaştığını gösteriyor. Araştırmacılar, bu yavaş spiralin iki cisim arasındaki gelgit veya yerçekimi etkileşimlerinden kaynaklandığını ifade ediyor. Görünüşe göre Kepler-1658, birkaç milyar yıl içinde bizim Güneş’imizin de girmesi beklenen, dışa doğru genişlemeye başladığı yaşamının son aşamalarına girmiş durumda.
