Mars Örnek Geri Getirme Görevi
NASA mühendisleri, Mars’tan toplanan değerli örneklerin özel bir araçla Dünya’ya ulaştırılmasını planlıyor. Bu önemli görev için tasarlanan araç, Mars Sample Return Orbital (Mars Örnek Geri Getirme Yörünge Aracı) adını taşıyor. Aracın, gezegenler arası yolculuğu sırasında meteorlara ve diğer uzay parçalarına karşı güvenli bir şekilde korunması gerekiyor. Bu amaçla, aracın yüzeyi, meteor darbelerine dayanıklı özel bir kalkan malzemesi ile kaplanacak.
Peki ama bu kalkan malzemesi ne kadar dayanıklı? NASA da bu sorunun yanıtını merak ediyor ve çeşitli testler yürütüyor. Bu testlerden en dikkat çekeni, aracın kalkanına mikro mermiler sıkmak. NASA’nın New Mexico eyaletinin Las Cruces yakınlarındaki White Sands Test Tesisinde gerçekleştirilen bu testler sırasında, kalkanın o kadar yüksek hızlarda gelen mermi darbelerine karşı dayanıklılığı sınanıyor. White Sands test mühendisi Dennis Garcia’nın açıklamalarına göre, testlerde kullanılan hızlar o kadar yüksek ki, bu hızda bir uçak, New York’tan San Francisco’ya 5 dakikadan kısa bir sürede ulaşabilir. Ancak bu hızlar bile uzayda yörüngede dönen meteoroidler ve uzay çöpü parçaları kadar hızlı değil. Bu nedenle mühendisler, saniyede 80 kilometreye kadar ulaşabilen gerçek hızları simüle etmek için bilgisayar modellerine başvurmak zorunda.
Nasa’nın Maryland eyaletinde bulunan Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nde bu testleri denetleyen mühendis Bruno Sarli, bu hızlarda “toz bile bir uzay aracına ciddi zararlar verebilir” diyerek durumu özetliyor. Testlerin gerçekleştirildiği Uzaktan Hiperhız Test Laboratuvarı, uzay mekiği döneminden bu yana NASA tarafından kullanılıyor ve mühendislerin Uluslararası Uzay İstasyonu, ticari mürettebat araçları ve uzay kargo gemilerini uzaydaki enkaz ve kaya parçalarının etkilerine karşı koruyan malzemeler geliştirmelerini sağlıyor.
Mikro Mermi Ateşleme Süreci
Mikro mermiler nasıl ateşleniyor? Mars aracında kullanılan malzemeye uzay benzeri mikro mermileri ateşlemek için kullanılan silahın iki aşamalı bir mekanizması bulunuyor. İlk aşama, bir mermiyi itmek için geleneksel barut kullanıyor. İkinci aşama ise yüksek oranda sıkıştırılmış hidrojen gazını, bir otomobil pistonu gibi daha küçük bir tüpe iterek mermiye ekstra bir güç sağlıyor. Araştırmacıların açıklamalarına göre, bu silahtaki basınç o kadar yüksek ki, bir patlama gerçekleşirse tüm binanın yok olmasına neden olabilir.
Sarli, mühendislerin mermilerden korunmak için kalın bir metal bloğuna güvenmek yerine, birden fazla ince katmandan oluşan bir kalkanın daha etkili koruma sağladığını keşfettiklerini belirtiyor. NASA ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA) tarafından ortaklaşa inşa edilecek olan Mars Sample Return Orbiter, NASA’nın Perseverance keşif aracının şu anda Mars yüzeyinde topladığı değerli kaya örneklerini Dünya’ya getirecek. Bu görev, türünün ilk örneği olacak ve bilim insanlarına başka bir gezegenden yeni çıkarılan kayaları inceleme fırsatı sunacak.
Mars meteorları zaman zaman Dünya’ya düşse de, bu kayalar uzayda milyonlarca veya milyarlarca yıl sürebilen yolculukları sırasında, sert çevre koşulları ve radyasyon tarafından değişikliğe uğramış yapılar kazanıyor. Ayrıca, Mars meteorları Dünya’ya düştüklerinde, gezegenimizdeki yaşam formları tarafından kirlenme riski taşıyor; bu da Kızıl Gezegen organizmalarının belirtilerini aramayı zorlaştırıyor.
