Pasifik’teki Tehlikeli Fay Hattı
Bilim insanları, Pasifik Okyanusu’ndaki 965 kilometre uzunluğundaki bir fay hattında bulunan bir deliğin, ABD’nin kuzeybatısındaki şehirleri yok edebilecek korkunç bir depreme yol açabileceğinden endişe ediyorlar. Bu jeolojik yapı, Kuzeybatı Pasifik bölgesinde 9 büyüklüğünde bir depreme neden olabilecek potansiyele sahip. Sıcak sıvı püskürten bu delik, Kuzey Kaliforniya’dan Kanada’ya kadar uzanan Cascadia Dalma-Batma Bölgesi olarak bilinen fay sınırında, Oregon kıyısından yaklaşık 80 kilometre uzakta konumlanıyor.
İlk olarak 2015 yılında gözlemlenen bu sıvı püskürmesi, şimdi Washington Üniversitesi (UW) liderliğindeki yeni bir analizle birlikte, kimyasal olarak farklı bir sıvının “fay kayganlaştırıcı” olabileceği iddialarını gündeme getirdi. Araştırmacılar, bu sıvının tektonik plakaların sorunsuz bir şekilde hareket etmesine olanak tanıdığını, fakat bu sıvının yokluğunda “stresin, yıkıcı bir depreme neden olabilecek şekilde birikebileceğini” ifade ediyorlar.
Ekip, bir kaplıca olarak tanımladıkları bu deliğe, bir kaplıcadan çıkan zihin değiştiren gazları anarak “Pythias Vahası” adını vermiştir. Araştırmacılar, “Oregon kıyılarında, yüzeyin 1000 metre altında, deniz tabanından akan düşük tuzlu, yüksek sıcaklıkta ve mineral bakımından zengin bir su kaynağı bulmak adeta bir halüsinasyon gibi görünüyor” şeklinde bir açıklamada bulundular.
2015 yılında yapılan bir araştırmada, bir robot dalgıç tarafından alınan sonar görüntülerinde deniz tabanından yükselen baloncuklar tespit edildi ve bu delik belirlendi. Veriler, bu kaynaktan gelen sıvının plaka sınır çizgisinden geldiğini ve çevredeki sulardan daha sıcak olduğunu gösterdi. Deniz tabanı jeolojisi konusunda uzmanlaşmış bir UW oşinografi doçenti olan Evan Solomon, açıklamasında “O yönde araştırma yapıldığında, görülen şey yalnızca metan kabarcıkları değil, deniz tabanından bir yangın hortumu gibi fışkıran suydu” diyerek, “Bu benim daha önce hiç görmediğim ve bildiğim kadarıyla daha önce gözlemlenmemiş bir durum.” şeklinde ekledi.
Daha sonraki gözlemler, bu sızan sıvının çevredeki deniz suyundan 16 Fahrenheit derece (yaklaşık 9 Santigrat derece) daha sıcak olduğunu ve muhtemelen 150 – 260 Santigrat derece arasında bir sıcaklığa sahip Cascadia büyük deprem bölgesinden geldiğini ortaya koydu.
Cascadia Büyük Deprem Bölgesi
Cascadia büyük deprem bölgesi, Seattle ve Portland, Oregon’un yanı sıra Kuzey Kaliforniya ve Kanada’daki Vancouver Adası’nın bazı kısımlarını da kapsayan birçok büyük kentsel alanı içeriyor. Solomon, bu büyük deprem fay bölgesini bir hava hokeyi masasına benzetiyor: “Akışkan basıncı yüksek olduğunda, hava açılmış gibi olur, bu da daha az sürtünme olduğu ve iki plakanın kayabileceği anlamına gelir. Ancak akışkan basıncı düştüğünde, iki plaka kilitlenir – bu durumda stres birikmeye başlar.”
Cascadia dalma-batma bölgesi, iki tektonik plakanın çarpıştığı bir alan. Araştırmalar, bu fayın 1700 yıllarında 9 büyüklüğünde bir depremde kırıldığını gösteriyor. Solomon, fay bölgesinden çıkan sıvının türünün bilinen ilk örneği olduğunu vurguladı. Fakat, benzer kaynakların yakınlarda bulunmasına rağmen, okyanus yüzeyinden tespit edilmesinin daha zor olduğunu da sözlerine ekledi.
