Yeni bir araştırma, 2022 yılının başlarında meydana gelen büyük bir su altı yanardağı patlamasının uzaydaki radyo iletişimini bozacak kadar güçlü plazma kabarcıkları yaratan etkileyici bir şok dalgası oluşturduğunu ortaya koydu. Tonga’da bulunan büyük koni biçimli deniz altı yanardağı, Ocak 2022’de son derece şiddetli bir patlama gerçekleştirdi. Bu patlama, devasa volkanik duman bulutları üreterek, rekor seviyelerde yüksekliklere ulaşmasına neden oldu; bu bulutların bazıları 55 kilometreden fazla yükseğe fırladı. Bunun yanı sıra, patlama, Karayipler’e kadar ulaşan bir dizi tsunamiye sebep oldu. Raporlar, bu patlamanın, büyük bir ABD nükleer bombasıyla karşılaştırılacak kadar güçlü olduğunu ve yüzyılı aşkın bir süredir kaydedilen en güçlü doğal olaylardan biri olduğunu belirtiyor.
Önceki araştırmalar, 2022 Tonga yanardağı patlamasının, atmosferdeki iyonosfer katmanını etkileyebilecek kadar güçlü atmosferik dalgalar ürettiğini ortaya koymuştu. Ancak bu yeni çalışma, bu tür dalgaların ne kadar uzaklara ulaşabileceğini ve gezegenimizin yörüngesindeki uydu sinyallerine ne denli zarar verebileceğini göstermekte. Güçlü volkanik patlamalar ve diğer volkanik faaliyetlerin, atmosferin F bölgesini bozabileceği uzun zamandır öngörülüyordu. Bu bölge, atmosferdeki en yüksek iyon konsantrasyonunu barındırmaktadır.
Tonga yanardağı patladığında, patlama o kadar şiddetliydi ki, iyonosferde ” ekvatoral plazma kabarcıkları ” oluştu. Bu kabarcıklar, temelde GPS ve iletişim sinyallerinin geçemeyeceği boşluklar yarattı. Araştırmacılar, Scientific Reports dergisinde yayımlanan bu yeni çalışmaları ile 2022 Tonga volkanik patlaması gibi olayların atmosferde bu tür baloncukları oluşturabileceğini kanıtlamanın yanı sıra, bu baloncukların 2.000 kilometre yüksekliğin bile ötesine geçebileceğini de keşfettiler.
Bunların yanı sıra, bilim insanları patlamanın ardından elektron yoğunluğunda ani bir artış ve iyonosferin yüksekliğinde, ilk şok dalgası çarpmasından saatler önce ortaya çıkan bir yükseliş gözlemlediler. Bu hızlı tepkime, patlamanın ürettiği atmosfer dalgalarının, iyonosferdeki elektrik yüklü iyonlarla etkileşimde bulunmasından kaynaklanıyor olabilir. Dolayısıyla, 2022 Tonga yanardağı patlamasının, güneş patlamalarından tanıdığımız GPS ve iletişim sinyallerinde kesintilere yol açmış olması oldukça mümkündür.
