Happy: Bronx Hayvanat Bahçesi’nin İkonik Filinin Hikayesi
Happy, Asya’nın zengin ve vahşi doğasında doğmuş bir fil. 1 yaşındayken yakalanarak Amerika Birleşik Devletleri’ne getirilen Happy, şu anda 51 yaşında. 1977 yılından beri Bronx Hayvanat Bahçesi’nde yaşamını sürdürüyor ve şu an kendi başına dört dönümlük bir alanda bulunuyor. Ancak, pek çok hayvansever, Happy’nin bu hayvanat bahçesinde tutulmasını doğru bulmuyor.
Özellikle, 90 farklı ülkeden 1,4 milyon insan, Bronx Hayvanat Bahçesi’nin Happy’yi serbest bırakması ve onu daha doğal bir ortamda barındıran bir fil sığınağına göndermesi için bir Change.org dilekçesi imzaladı. Bu tür sığınaklar, fillerin diğer fillerle birlikte daha özgürce hareket edebilmelerini sağlıyor. İnsanlar gibi, fillerin de küçük ve izole alanlarda yaşarken çeşitli duygusal ve fiziksel sorunlar yaşayabileceği bilinmektedir.
Bu dilekçeye ek olarak, #FreeHappy hashtag’i altında geniş bir sosyal medya kampanyası da başlatıldı. Mevcut hayvan refahı yasalarına göre, bir fili küçük bir sergi alanında tutmak yasal olarak kabul edilebilir. Ancak Happy, diğer fillerden biraz farklı bir konumda. Yapılan deneyler ve araştırmalar, Happy’nin 2005 yılında gerçekleştirilen ayna testinde öz farkındalığını ortaya koydu. Bu test, Happy’nin büyük bir aynaya bakarak alnındaki beyaz “X” işaretine tekrar tekrar dokunmasını içeriyordu.
Nonhuman Rights Project (İnsan Olmayanların Hakları Projesi), Happy’nin tutsaklığının yasallığını sorgulamak amacıyla mahkemeye sunduğu kanıtların bir parçası olarak bu durumu kullanmıştır. Habeas corpus hakları, bireylerin yasadışı bir özgürlük kısıtlamasına karşı çıkmalarının bir yolu olarak tanımlanabilir. Proje’nin avukatı Monica Miller, Mayıs ayında Associated Press’e verdiği demeçte, “(Happy) seçimlerini uygulamak ve kiminle olmak istediğine, nereye gideceğine, ne yapacağına ve ne yiyeceğine karar vermekle ilgileniyor” dedi. Ayrıca, “Hayvanat bahçesi onun bu seçimlerden herhangi birini kendisinin yapmasını engelliyor.” şeklinde ekledi.
Bronx Hayvanat Bahçesi ise, İnsan Olmayanların Hakları Projesi’ne katılmadığını ve Happy’nin iyi bakılan ve saygı duyulan bir fil olduğunu, yasadışı bir şekilde hapsedilmediğini ve bir insan olmadığını savunuyor. Bu hafta, mahkeme mücadelesinin sonucunda New York Temyiz Mahkemesi 5-2’lik bir kararla bu davayı reddetti ve Happy’nin yasadışı gözaltına alınan bir “kişi” olmadığını belirtti.
Mahkeme kararında, “Fillerin uygun özeni ve şefkati hak eden akıllı varlıklar olduğuna kimse itiraz edemez” ifadesi yer aldı. Ancak, “Emsalimizde veya aslında başka herhangi bir eyalet veya federal mahkemede bulunan hiçbir şey, habeas corpus emrinin insan olmayan hayvanlara uygulanabilir olduğu veya olması gerektiği fikrine destek sağlamaz” açıklamasında bulunuldu. Ancak karara karşı bazı itirazlar da mevcut. Yargıç Jenny Rivera, “Yaldızlı bir kafes hala kafestir. Happy, onurlu bir yaratık olabilir, ama onun tutsaklığının onurlu bir yanı yok,” diyerek dikkat çekti.
