Ayakkabı Çıkarma Alışkanlığı ve Sağlık Üzerindeki Etkileri
Dünya’nın farklı bölgelerinde, insanların eve girdiklerinde ayakkabılarını çıkarmamaları yaygın bir uygulama haline gelmiştir. Ancak, bir grup araştırmacı, iç mekanlardaki kontaminantları inceleyerek bu alışkanlığın doğruluğunu sorgulayan bilimsel bir çalışma gerçekleştirmiştir. Araştırmaların sonucuna göre, genel olarak dışarıdan ev ortamına girebilecek potansiyel bulaşıcı maddeleri mümkün olduğunca evde tutmamak en mantıklısıdır.
İnsanların yaşamlarının büyük bir kısmını kapalı alanlarda geçirmesi (bu oran %90’a kadar çıkabiliyor) nedeniyle, ayakkabıyı çıkarma alışkanlığı çoğu kişi için pek üzerinde durulmayan bir konu olmasına rağmen, son derece önemlidir. Genelde toprak, hava kalitesi ve çevresel sağlık riskleri gibi unsurlar açık alanlarda ele alınsa da, kapalı alanların hava kalitesine dair farkındalık giderek artmaktadır.
Araştırmacıların belirttiğine göre, evlerimizdeki kir ve tozun yalnızca insanlar ve evcil hayvanlardan kaynaklanmadığını, bunların yaklaşık üçte birinin dış ortamlardan, rüzgar veya ayakkabılar aracılığıyla gelen maddelerden oluştuğunu tespit etmişlerdir. Ayakkabılarda ve zeminlerde bulunan mikroorganizmaların bazıları, hastanelerle ilişkili bulaşıcı etkenler de dahil olmak üzere, ilaçlara dirençli patojenleri içermektedir. Ayrıca, asfalt kalıntıları gibi kanserojen özellikler taşıyan zehirli maddeler ve endokrin bozucu kimyasallar da iç mekanlarımızda bulunabilmektedir.
Dünya genelinde 35 ülkede gerçekleştirilen bu araştırmanın önemli bir odak noktası, potansiyel olarak zehirli metallerin (örneğin arsenik, kadmiyum ve kurşun) iç mekanlardaki seviyeleri üzerineydi. Bu metallerin kokusuz ve renksiz olmaları, özellikle kurşun zehirlenmesi gibi tehlikeli durumlara yol açabilmektedir. Evlerimizde bu maddelerin ne kadar bulunduğunu saptamak oldukça zordur. Yapılan incelemeler, evlerdeki kurşun seviyeleri ile ev bahçelerindeki toprak arasında güçlü bir bağlantı olduğunu göstermektedir. Bunun en büyük nedeninin, rüzgarla eve taşınan toprak ile evcil hayvanların patileri ve ayakkabılar aracılığıyla evimize giren toprak kalıntıları olduğu düşünülmektedir.
Sonuç olarak, araştırmalar ayakkabıları kapıda bırakmanın herhangi bir olumsuz etkisinin olmadığını, aksine çok daha fazla faydasının bulunduğunu ortaya koymaktadır. Eğer ev içerisinde ayakkabı giymeniz gerekiyorsa, ayrı bir çift ev ayakkabası bulundurmanız ve kapıda değiştirmeniz önerilmektedir.
