Dünya’nın çeşitli bölgelerinde, insanların eve adım atarken ayakkabılarını çıkarmamaları yaygın bir alışkanlık haline gelmiş durumda. Ancak, bu konuda yapılan araştırmalar, ayakkabıların iç mekanlardaki hijyen üzerindeki etkilerini daha derinlemesine incelemeyi amaçlıyor. Araştırma grubu, iç mekanlardaki kirleticileri analiz ederek, ayakkabıların çıkarılması gerekip gerekmediği konusundaki belirsizliğe net bir yanıt aradı. Sonuç olarak, genel öneri, dışarıdan ev ortamına girebilecek bulaşıcı ve zararlı maddeleri mümkün olduğunca evde tutmamaktır.
İnsanların zamanlarının büyük bir bölümünü, yaklaşık yüzde doksanını, kapalı alanlarda geçirdiği düşünüldüğünde, ayakkabıların evdeki hijyen açısından önemi daha da belirgin hale geliyor. Çoğu kişi bu konuda derinlemesine düşünmese de, ayakkabıların iç mekanlardaki etkisi oldukça kritik. Toprak, hava kalitesi ve çevresel sağlık riskleri gibi konularda genellikle açık alanlar üzerine odaklanan politikalar, kapalı alanlarda hava kalitesinin önemini göz ardı etmektedir. Ancak, bu alandaki ilgi giderek artmaktadır.
Araştırmacıların bulgularına göre, evlerimizdeki kir ve toz sadece insanlar ve evcil hayvanlardan kaynaklanmıyor. Bunların yaklaşık üçte biri, rüzgar ve ayakkabılar aracılığıyla dışarıdan gelen kirleticilerden oluşmaktadır. Ayakkabılarda ve zeminlerde bulunan mikroorganizmalar, hastanelerle ilişkilendirilen ilaçlara dirençli patojenleri de içermektedir. Ayrıca, asfalt yol kalıntıları gibi kanserojen etkileri olabilecek zehirli maddeler ve endokrin bozucu kimyasallar da bu kirleticiler arasında yer almaktadır.
Dünya genelinde 35 ülkede gerçekleştirilen bu araştırmanın başlıca odak noktalarından biri, ev içindeki potansiyel olarak zararlı metallerin (örneğin arsenik, kadmiyum ve kurşun gibi) seviyeleridir. Bu maddeler genellikle kokusuz ve renksiz olduklarından, kurşun zehirlenmesi gibi tehlikeli sağlık sorunlarına yol açabilir. Ayrıca, evlerimizde bu maddelerin ne kadar bulunduğunu belirlemek oldukça zordur.
Yapılan incelemeler, evlerdeki kurşun seviyeleri ile ev bahçelerindeki toprak arasında güçlü bir ilişki olduğunu göstermektedir. Bu durumun en büyük nedenlerinden birinin, rüzgarın taşıdığı toprak kalıntıları ve evcil hayvanların ayaklarıyla eve taşınan toprak olduğu düşünülmektedir. Araştırmalar, genel olarak ayakkabıların kapıda bırakılmasının herhangi bir olumsuz etkisi olmadığını, aksine çok daha fazla faydasının bulunduğunu belirtmektedir. Eğer içinde bulunduğunuz ortamda ayakkabı giymeniz gerekiyorsa, ayrı bir çift ev ayakkabası bulundurmanız ve kapıdan içeri girmeden önce ayakkabılarınızı değiştirmeniz önerilmektedir.
