NASA, 11 milyon kilometre derinlikteki bir asteroide çarptığı DART (Double Asteroid Redirection Test) görevinin çarpma öncesi ve sonrası ile ilgili yeni uydu görüntüleri yayınladı. İtalyan Uzay Ajansı, DART’a eşlik eden Light Italian Cubesat for Imaging of Asteroids (LICIACube) adlı küçük uzay aracından alınan, kritik çarpma anını (yukarıdaki kare) ve çarpışmanın sonrasını gösteren ilk görüntüleri (aşağıdaki kare) paylaştı. İtalya’daki Ulusal Astrofizik Enstitüsü’nün (INAF) Bilim Ekibi Lideri Elisabetta Dotto, düzenlediği basın toplantısında, “Çarpma öncesi ve sonrası görüntülerde DART’ın etkisiyle ortaya çıkan parlamayı görebilirsiniz” şeklinde açıklama yaptı.
Bu türün ilk örneği olan DART görevi, Didymos adlı 780 metre çapındaki büyük bir asteroidin etrafında dönen yalnızca 160 metre çapında bir uydu olan Dimorphos ile çarpışmayı içeriyor. LICIACube, bu olayın kuşbakışı gözlemlenmesi amacıyla ana uzay aracı ile birlikte gönderildi. İtalyan Uzay Ajansı Program Müdürü Simone Pirrotta, “Herkes bunun son derece riskli bir görev olduğunu biliyordu” yorumunda bulundu. Uzay aracı, hedeflenenden yalnızca 17 metre uzaktan vurmayı başardı ki bu, 11 milyon kilometrelik bir mesafeden ve saniyede 6,6 kilometre hızla çarpan bir nesne için oldukça önemli bir başarıdır.
Çarpışmadan dakikalar sonra elde edilen bir görüntü, DART çarpma aracının Dimorphos’a çarparken yakaladığı etkileyici anları gösteriyor; ancak uzay aracı bu süreçte yok oldu. Avustralya’daki Southern Queensland Üniversitesi’nden astronom ve astrobiyolog Profesör Jonti Horner, konu hakkında yaptığı değerlendirmede, “DART görevinin, Dimorphos’a çarparken başarıyla yok edilmesini görmek kesinlikle harika. Bu durum biraz gerçeküstü – gökbilimcilerin bir uzay aracının yok olmasına bu kadar heyecanlanmasının ikinci örneğini görüyorum – fakat bu yok oluş, çok iyi yapılmış bir işin hikayesini anlatıyor” dedi.
Gösteri sona ermiş olsa da, asıl önemli kısma geçiş yapılıyor. Astrologlar, DART’ın çarpmasının asteroidin Didymos çevresindeki yörüngesini nasıl değiştirdiğini anlamak için Dimorphos’u gözlemlemeye devam ediyor. LICIACube’den alınan bu yeni görüntüler, bu etkiye dair ilk bakışları sunuyor. Curtin Üniversitesi Uzay Bilimi ve Teknoloji Merkezi’nde Doçent olan Katarina Miljkovic, “Artık bilimsel çalışmalar başlayabilir. Bu tek çarpma olayı sayesinde, küçük cisimlere çarpmanın mekaniği, momentum aktarımı ve asteroitleri yörüngelerinden çıkarmak için yapay çarpma cihazları kullanma yeteneği hakkında daha fazla bilgi edinebiliriz. Geçmişte çarpışma simülasyonları yapılmış olsa da, bu bir ilk” şeklinde konuştu.
Ayrıca, JWST ve ATLAS projesi de dahil olmak üzere birçok başka teleskop ve gözlemevi de bu olayı yakalamış durumda. Önümüzdeki haftalarda bu görevden daha fazla ve etkileyici görüntülerin ortaya çıkması bekleniyor.
