Yeni Bir Organelin Keşfi: PXo Cisimleri
Bilim dünyasında heyecan verici bir gelişme yaşandı: Hayvan hücrelerinde daha önce hiç gözlemlenmemiş bir organel keşfedildi. PXo cisimleri olarak adlandırılan bu yapılar, inorganik fosfat ile etkileşimleriyle dikkat çekiyor. Daha önce yalnızca bakteri, bitki ve maya hücrelerinde görülen bu organel, şimdi Dünya’nın en çok incelenen hayvanlarından biri olan Meyve sineği Drosophila melanogaster içinde tespit edildi. Bu sinek türü, bilimsel araştırmalarda sıkça yer almakta ve en büyük rakibi, her yerde bulunan yuvarlak kurt Caenorhabditis elegans olarak öne çıkmaktadır.
Meyve sinekleri, yüzyılı aşkın bir süredir bilim insanlarının dikkatini çekiyor, ancak hala bazı sırları koruyor. Yeni bir araştırma, hücre içinde belirli işlevleri yerine getiren minyatür zarlarla çevrili yapılar olan bir tür organeli ortaya çıkardı. Organeller genellikle, genetik bilgiyi depolayan çekirdekler, proteinleri sentezleyen ribozomlar ve hücrenin enerji santrali olan mitokondri gibi önemli işlevlere sahiptir.
Araştırmacılar, D. melanogaster hücrelerinde tanımlanması zor oval şekilli bir yapıyı incelemeye başladıklarında, yeni bir organel ile karşı karşıya olduklarını fark ettiler. Inorganik fosfatı (Pi) taşıdığı bilinen bir PXo proteininin bu gizemli yapılar içinde sıkıştığını keşfettiklerinde, hayvan dokularındaki Pi’nin metabolizma ve sinyal iletimindeki rolünü araştırıyordular. Boyama denemeleri başarısız olunca, hayvan hücreleri için tamamen yeni bir organel bulduklarını anladılar. PXo proteinleri ile ilişkisi göz önüne alındığında, bu yeni cisimlere PXo gövdeleri adı verildi.
Araştırmacılar, elektron mikroskobu kullanarak PXo gövdelerinin iç yapısını incelediler ve bunların, Pi taşıma proteinleri ile kaplı spiral halkalardan oluştuğunu keşfettiler. Bu yapılar, metabolizma ve DNA sentezinde önemli rol oynayan Pi’yi hücrenin sitoplazmasından çekip depolama işlevini başarıyla yerine getiriyor.
Meyve sineği hücrelerindeki Pi miktarını manipüle ettiklerinde, yeterli Pi bulunmamasının sindirim bölgesinde aşırı hücre büyümesine neden olduğunu gözlemlediler. Bu durum, PXo’nun fazla Pi’yi depolamayı bırakmasına ve PXo gövdelerinin, hücre işlevleri için gerekli olan Pi’yi serbest bırakmak amacıyla depoladıkları Pi’nin bir kısmını parçalamaya başlamalarını tetikledi. Bu bulgular, tarihsel olarak hakkında çok az şey bilinen hayvan hücrelerinde hücre içi fosfat düzenlemesinin önemine ışık tutuyor.
Araştırmacılar, makalelerinin sonucunda “Hayvan hücrelerinde sitosolik Pi düzenlemesi hakkındaki bilgi kıtlığı göz önüne alındığında, bulgularımızın geniş etkileri olabilir ve Pi metabolizması ve sinyalleşmeyi incelemek için yeni yollar açabilir” şeklinde ifade ettiler. Çalışma, Nature dergisinde yayınlandı.
