Kuantum Bilgisayarların Geleceği
Uzmanlar, önümüzdeki birkaç on yıl içinde kuantum bilgisayarların klasik bilgisayarların yerini alarak hayatımızda köklü değişiklikler yaratacağını öngörmektedir. Bu teknolojinin, kuantum fiziğinin sıradışı etkilerini kullanarak makine öğrenimini hızlandırabilmesi, iklim değişikliği sorunlarına çözüm bulabilmesi ve yeni ilaçların keşfine olanak tanıyabileceği düşünülmektedir.
Özellikle teknoloji devi Google, ‘kuantum üstünlüğüne’ ulaşarak bu alanda önemli bir adım attığını iddia ediyor. Google, mevcut en hızlı bilgisayarın 47 yılda tamamlayabileceği hesaplamaları anında gerçekleştirebilen bir kuantum bilgisayar geliştirdiğini belirtmektedir. 2019 yılında da kuantum üstünlüğüne ulaştığını açıklamış, ancak bu iddia rakip şirketler tarafından sorgulanmıştı. IBM, Google’ın Sycamore kuantum bilgisayarının gerçekleştirdiği görevin özellikle zor bir görev olmadığını ve teknik olarak daha yavaş da olsa klasik bir bilgisayar tarafından yapılabileceğini öne sürmüştü.
Dört yıl sonra, Google araştırmacıları, klasik bilgisayarların ötesinde yeteneklere sahip daha güçlü bir kuantum makinesi geliştirdiklerini iddia ediyorlar. Kuantum teknolojisi, bilgi işlemeyi büyük ölçüde hızlandırmak için kuantum fiziğinin şaşırtıcı özelliklerinden yararlanarak, dünyadaki en güçlü bilgisayarların ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir. Bugün mevcut olan en hızlı bilgisayarlar bile kuantum bilgisayarların sunduğu potansiyele ulaşamıyor.
Google’a göre, Sycamore kuantum işlemcisinin en yeni versiyonu, önceki 53 kübitlik Sycamore versiyonundan daha fazla, 70 kübite sahip. Bu durum, bir kuantum işlemcisinin 70 kuantum bitlik bilgiyi depolayabilmesi ve işleyebilmesi anlamına gelmektedir ki bu, klasik bir bilgisayar için kesinlikle imkansızdır. Bu güç artışını daha iyi anlamak için, ekip, Frontier bilgisayarının Google’ın 53-qubitlik bilgisayarının hesaplamalarını tamamlamasının yalnızca 6,18 saniye sürdüğünü, ancak en son versiyonunu eşleştirmenin 47,2 yıl alacağını belirtiyor.
IBM henüz Google’ın yeni çalışması hakkında resmi bir yorumda bulunmuş değil. Ancak Cambridge merkezli kuantum şirketi Riverlane’in CEO’su Steve Brierley, Telegraph’a verdiği demeçte, Google’ın yeni çalışmasının ‘önemli bir kilometre taşı’ olduğunu ifade etti. Öte yandan, Sussex Üniversitesi İyon Kuantum Teknolojisi grubundan Sebastian Weidt, 2019’daki eleştirilerin çoğunu yineleyerek, Google’ın kuantum ile gerçek anlamda yararlı bir sorunu çözdüğünü henüz kanıtlayamadığını dile getirdi. Sonuç olarak, hedef, halk tarafından satın alınabilecek ‘ticari’ bir kuantum bilgisayar inşa etmektir. Bu hedefe ulaşmak için en az 10-20 yıl daha gerekeceği düşünülmekte, bu nedenle firmalar şimdilik araştırma ve geliştirme aşamasında olan ‘deneysel’ kuantum bilgisayarlar üretmeye odaklanıyor.
Fakat IBM, işletmelerin ve araştırmacıların kullanabileceği Q System One adlı bir kuantum makinesi geliştirmiştir. Bu makine, 2019 yılında tanıtıldıktan sonra eleştirmenler tarafından yalnızca 20 kübite sahip olduğu ve dolayısıyla kuantum üstünlüğüne ulaşacak kadar güçlü olmadığı belirtilmiştir.
