Cook Çam Ağaçlarının Eşsiz Eğilimi
Bir grup araştırmacı, birkaç yıl önce gerçekleştirdikleri ilginç bir keşifte, Cook çam ağaçlarının (Araucaria Columnaris) Dünya’nın neresinde olurlarsa olsunlar ekvatora doğru eğildiklerini ortaya koydu. Bu eğilim, ağaçların büyüme alanlarında belirgin bir şekilde gözlemlenebiliyor. Araştırmacılar, bu durumun “doğal aralığının dışında büyüdüğünde, bu tür belirgin bir zayıflığa sahiptir ve o kadar belirgin bir eğimi vardır ki, genellikle bu tür için tanımlayıcı bir özellik olarak kullanılır.” şeklinde ifade edilmesine neden olacak kadar dikkat çekici olduğunu belirtiyor.
New Scientist’in haberine göre, şu an Cal Poly Bitki Konservatuarı’nda yönetici olan Matt Ritter, incelediği ağaçların hepsinin güneye doğru eğilmiş olduğunu fark ettiğinde, bu konuda bir kitap yazma sürecindeydi. Ritter, çam ağaçlarının hangi yöne eğildiğini incelemek amacıyla dünyanın dört bir yanındaki meslektaşlarını iletişime geçirdi ve kısa süre içerisinde hepsinin ekvatora doğru eğildiğini keşfetti.
Ritter ve ekibi, bu ilginç olguyu daha derinlemesine incelemek için beş kıtada çeşitli enlemlerde toplam 256 ağacın ölçümlerini aldı. Ekip, çalışmalarında şöyle yazdı: “Cook çamlarının eğiminin rastgele olmadığını gösterdik: Kuzey Yarımküredeki ağaçlar güneye, Güney Yarımküredekiler ise kuzeye eğiliyor.” Ayrıca, “Eğimin büyüklüğü her iki yarım kürede de daha yüksek enlemlerde daha belirgin hale geliyor.” ifadesiyle bulgularını desteklediler.
Ağaçların ortalama eğimi ekvatora doğru 8,05 derece olarak ölçülüyor, ancak bu eğim, ekvatordan uzaklaştıkça daha belirgin bir hale geliyor. İlginç bir şekilde, ağaçların yalnızca yüzde 9’u öngörülen eğim yönünden uzaklaşıyor. Ağaçlar, genellikle yerçekiminin (gravitropizm) ve ışığın (fototropizm) karşıt etkilerine yanıt olarak dikey bir şekilde büyüyor. Çalışmanın yazarları, “Gravitropizmin moleküler mekanizması için önde gelen hipotez, amiloplastların aktin mikrofilamentleri üzerinde çökelmesi ile köklerde oksinin asimetrik taşınmasını sağlayan bir sinyal iletim yolunu harekete geçirmesi ve yerçekimi vektörüyle paralel olarak kendini düzeltmesine neden olmasıdır.” açıklamasında bulundular.
Daha zorlu ortamlarda, ağaçlar mevcut ışığa doğru büyüdükçe farklı yönlere bükülebilir. Ancak genç bitkiler, Güneş’e doğru büyümelerine rağmen, yerçekiminin etkisiyle büyüdükçe kendilerini düzeltme eğilimindedirler. Cook çamlarının neden bu kendine özgü bir eğime sahip olduğu ise henüz tam olarak anlaşılmamıştır, ancak araştırma ekibi, bunun genetik yapılarındaki yararsız ve uyum sağlayamayan bir özellik veya benzeri bir durum olabileceğini öne sürüyor. Ekip, “Bitkilerin küresel çevrelerine henüz tam olarak anlaşılmamış bir şekilde yanıt verdiğinden” bu olgunun daha fazla araştırılması gerektiğini vurguladı.
