Çernobil’deki Kurtların Genetik Adaptasyonları
Yeni yapılan araştırmalar, Çernobil Hariç Tutma Bölgesi’nde (CEZ) yaşayan kurt popülasyonunun, bölge dışındaki akrabalarından genetik olarak belirgin bir farklılık gösterdiğini ortaya koyuyor. Bu değişikliklerin en dikkat çekici olanlarından biri, radyasyona maruz kalan kurtların, kansere karşı daha iyi direnç geliştiren koruyucu mutasyonlar kazandığı gerçeği. 1986’daki nükleer felaketin ardından terk edilen bu bölge, zamanla Ukrayna’nın CEZ bölgesindeki kurt ve diğer yaban hayvanları popülasyonunun önemli ölçüde artmasına olanak tanıdı. İnsanların yokluğunda, doğa kesintiye uğramadan gelişme fırsatı buldu.
Ancak bu hayvanların, özgürlüklerinin tadını çıkarabilmesi için, öncelikle insanların bölgeyi terk etmelerine neden olan ciddi radyasyon sorunlarıyla başa çıkmaları gerekti. Princeton Üniversitesi’nde evrimsel biyolog ve ekotoksikolog olarak görev yapan Cara Love, bu zorluklara rağmen hayvanların nasıl hayatta kaldıklarını anlamak amacıyla Çernobil kurtlarını on yıldır derinlemesine inceliyor. Love ve ekibi, 2014 yılında CEZ’e giderek, bu kurtların kansere neden olan radyasyona verdikleri tepkileri anlamak için kan örnekleri topladılar. Kurtların bazılarına, konumları ve radyasyona maruz kalma durumları hakkında daha fazla bilgi toplamak amacıyla telsiz tasmalar takıldı.
Love, yaptığı açıklamada, “Nerede olduklarına ve ne kadar radyasyona maruz kaldıklarına dair gerçek zamanlı ölçümler alıyoruz” dedi. Araştırma, CEZ’deki kurtların yaşamları boyunca günlük olarak 11,28 miliremden fazla radyasyona maruz kaldıklarını gösterdi. Bu miktar, insan çalışanlar için belirlenen yasal sınırın altı katından fazla bir seviyeyi ifade ediyor. Ayrıca, araştırmacılar, kurtların, kanser nedeniyle radyasyon tedavisi gören hastalara benzer şekilde bağışıklık sistemlerinde değişiklikler meydana getirdiklerini de belirledi. Yapılan genetik analizler, kurtların genomunun bazı bölümlerinin kansere karşı bir miktar direnç geliştirdiğini ortaya koydu.
CEZ’de yaşayan yüzlerce yarı yabani köpek arasında da benzer bulgular gözlemlendi. Bilim insanları, 2023 yılında Çernobil’in sokak köpeklerinin, dünya genelindeki evcil köpeklere göre genetik olarak farklılıklar gösterdiğini keşfetti. Love ve ekibinin bu keşfinin insan sağlığı üzerinde de önemli etkileri olabileceği düşünülüyor. Love, bu bulguları insanların kanserden kurtulma şansını artıran koruyucu mutasyonları tanımlamak için kullanmayı umuyor. Ancak maalesef, COVID-19 pandemisi ve Rusya ile devam eden savaş, Love ve ekibinin CEZ’e dönmesini engelledi. Çalışmalarına devam edip edemeyecekleri veya ne zaman tekrar başlayabilecekleri ise şu anda belirsiz. Love, “Önceliğimiz orada yaşayan insanların ve işbirlikçilerimizin mümkün olduğunca güvende olmalarıdır” dedi.
Bu yeni araştırma, geçtiğimiz ay Seattle, Washington’daki Bütünleyici ve Karşılaştırmalı Biyoloji Derneği’nin (The Society of Integrative and Comparative Biology) Yıllık Toplantısı’nda sunuldu.
